All Posts By

Patrimonio para jóvenes

Blog

SALBURUAKO HEZEGUNEAK

                Urte bat hastea

Bloga hartzen dut berriro. Europako Ondareen egunetik, idatzi gabe negoen. Horrek ez du esan nahi Patrimonio para jóvenes geldirik egon denik, ezta gutxiago ere. Urritik 2019rako proiektu berrietan lanean aritu gara, memoria prestatuaz eta gestioak eginez, espero dut eta dugu emaitzak emango dituztela.

Zergatik hasi gara paisaiaren inguruko ekitaldi batekin?

Lehenik eta behin, plan ezberdin bat eta atsedena eduki ahal izateko. Elkar ikusi gabe denbora asko zeramatenen arteko topaketa. Iruñako Luciak eta Miranda de Ebroko Víctorrek, elkar ikusi gabe zeramaten Pastranan pasatako asteburu zoragarritik. Egun haiek gogoratu nahi dituenak, hemen irakur ditzake.

Beste askok ez zuten elkar ezagutzen eta Salburuako hezetokietan eginiko ibilaldia aukera polita izan zen horretarako.

Gainera, Patrimonio para jovenesetik ondare kulturalerako pasaiak duen garrantzia azpimarratu nahi genuen. Bere ontzia da, kokatzen den lekua eta ondorioz ondare horren parte. Zentzu horretan, interesgarria da Europako paisaiaren akordioa irakurtzea, ia 20 urte dituena jada, 19 zehatzak izatearren. Eta pasaiaren inguruan lana egiten jarraitu da hamarkada hauetan.

Akordio horren esaldi batzuk ateratzen ditut:

“Paisaiak inguruko kulturen heziketan laguntzen duela jakinik eta ondare naturalaren eta kultura europarraren oinarrizko osagaia delarik, gizakien ongizatean eta europar nortasunaren sendotzan laguntzen du…” Testu guztia irakurtzeko, PDFa eskuragarri daukazue Google-en.

             Salburua

Urtarrilean, goizeko lehen orduan Iruñatik Gazteizera bidaiatzea pasaia disfrutatzea da jada. Regional Express trenetik ikusi dugu egunsentia, indartsu irteten den eguzkiak berotzen duela dirudi baina argitu besterik ez du egiten neguko argi horrekin; horren argitsu, berezi, gabonetako ipuin bat balitz bezala. Lastima treneko leihoak ez guztiz garbi egotea. Ezin izan nuen gaur blog honetan jarri nahi nukeen argazkia atera.

Goiz jaikitzea bisitaren saria ere badu. Salburuatik paseatzea liluragarria da. Natura hiriari pegatua. Eta interpretazioaren zentroa Ataria plazer bat da, adin guztietako publikoarentzat gomendagarria.

Jasotako arreta, esplikazioak, lekuak… Denak bertan gelditu eta bueltatzera gonbidatzen zaitu.

               Natura behatu naturan

Igorren azalpenak oso atseginak izan ziren eta animalia eta landareen behatzea esperientzia bat.

Arreta deitu zidan zikoinen inguruan kontatu zigunak. Habia asko ikusi genituen. Emigratzeari utzi diotela azaldu zigun. Zabortegi bat dago hurbil, Gardelegi uste dut esan zuela ez dut ondo gogoratzen. Gauza da, zabortegira hegan egiten dutela, bertan elikatzen dira eta euren habietara bueltatzen dira Salburuara. Arazoa da, zabortegietan materia organikoa plastikoaren nahastua egoten dela askotan…

Espezie inbaditzaileen inguruan ere hitz egin zigun.

Ibilaldian zehar, pilatutako egurra ikusi genuen. Intsektu espezie ezberdinak bizirauteko balio dutela azaldu zigun Igorrek. Horrela esplikatu behar izaten die ibiltari askori: “Arranopola, nire tximiniarako eman diezadakezu…”

        Paisaia eta arkitektura:

Ataria interpretazio zentroak, arreta deitzen du ez bakarrik bere enklabeagatik baita bere arkitekturagatik ere. Esperientzia hutsa da bisitatzea. Eraikin honen inguruan gehiago jakiteko hemen irakur daiteke.

Horrelakoak dira bere barruko espazioak:

Baina beste sorpresa batzuk ere badaude. Adibidez, Buesa Arena , laister Circo del Sol ikuskizuna hartuko duena bide batez.

Eraikinaren historiaren inguruan ondorengo link honetan jarrai daiteke irakurtzen.

 

Mozas y Aguirreren “Edificio Vital” da beste ereduetako bat. Hauek dira ibilaldian zehar ateratako argazkiak.

Itzultzeko gogoekin gelditu ginen. Berriro ibiltzeko gogoekin, naturarekin eten gabe gozatzeko gogoarekin eta batek daki… etorkizunean eraikin hauen

paseatu ote dezakegun. Oso interesgarria litzateke eurei entzutea. Bitartean, bertan ateratako talde argazkia uzten dizuegu. Zeinen ondo pasa genuen!

Laster arte, 2019 zoriontsua opa dizuegu!

 

Blog

Artea, arte mordoa Iruritan

Orain azaltzera noana benetan gertatu zen. Halere, ondorengoa amets baten oroitzapena balitz bezala azaltzen dut, amets eder bat bezala. Iruritan igaro ditugun bi egunak ahaztezinak izan dira. Arrastoa uzten dutenetakoa.Gure goiburua errealitate bihurtzen dutena: “Artea ez da irakasgai bat, esperientzia bat da”. Artea izan da, arte asko Irutitan. Hemen ikusiko duzue.

                 ZERGATIK LUCIE GEFFRÉ, ZERGATIK BAZTAN BAILARAN

Margolari eta artista izugarria, Lucie Geffré, kasualitatez ezagutu nuen. Bere bideo bat aurkitu nuen bilatu gabe. Eta liluratu egin ninduen. Hauxe zen. Bere web orria ikusi nuen eta jakin-min handiagoa sortu zitzaidan. Idatzi egin nion. Denbora gutxira, Olmeda de las Fuentes bisitatu nuen. Madrilgo alkarriako herri izugarri polit bat, Baztan berritik oso gertu dagoena eta bertako historiarekin lotura handia duena. Oso gutxi kosta zitzaigun lagunak bilakatzea. Elkarrekin ongi konpondu ginen. Azaroko egun eguzkitsu bat zen. Udazkeneko bero apur bat mantentzen zen eta guztiak elkarrizketa lasai, emankor, sortzaile batera gonbidatzen zuen.

Eta idea sortu egin zen. Arte ekitaldi batzuk, erretratuaren inguruko klase batzuekin Baztango bailaran: Baztan berriarekin duen harremanagatik, margolari tradizioagatik, bere paisaiak, bere historia, bere arkitektura, bere jendea. Arte hutsa, ondare hutsa.

MARTXAN JARTZEA. IRURITA

Aterpetxea (aterpetxea???) palacio jauregia zen, onartzen dut kapritxo pertsonal baten modukoa. Helburu bat.

Konferentzia batean izana nintzen behin eta lekuak maitemindu egin ninduen. Bere nagusia, José María Hualde, pertsona hurbil, adeitsu eta ondarearen kontserbazioa eta zabalkundearen inguruan gogotsua iruditu zitzaidan. Lurraldearen maitale bat. Baztanen maitale bat. Lekua eta persona egokienak ziren. Gure mutilei ez zitzaien esperientzia ahaztuko. Ondarea bizi eta esperimentatuko zuten. Eta horrela egin zuten.

Ekitaldiaren antolakuntzak hilabeteak iraun zituen. Dena Lucie, José María, José Luis Franchez eta Clara Frago-ren arteko komunikazio onarekin. Clarak programa gustu ezin hobearekin diseinatu zuen. Web orri honetan ikus dezakezue. PDF bat da best post batean. Nire baztango aingeru guardakoa, emakumezkoa da eta Ana Larruy da. Ez daukat hitzik bere kudeaketa, animoak eta antolakuntzaren detaile txikienekin ere, gainezka sentitzen nintzen egunetan, eman zidan laguntza eskertzeko.

                 AMATXIAK ETA IRAKASLEA

Elizondoko talde seniorra batu zitzaigun. Talde izugarria eta gogotsua, aportazio handia egin zuena. Etxean bezala sentiarazi gintuzten, baztandarren artean, energia eta ikasteko gogoak zabaltzen. Maitasuna, maitasun asko eman ziguten. Poza ematen zuen talde honekin hitz egiteak.

Kontatu, kontatu “generazio arteko elkarretaratzea” idazten duzunean, esaten zidan Anandak. Bueno Ananda, ikusten duzu, kontatu egin dut.

                           ETA HORRELA IZAN ZEN

27 astelehen arratsaldean iritxi ginen Lucie Geffré, bere senarra Isaac, María Odériz, Lucía Ruiz eta neu Iruritara. José Maríak harrera egin zigun eta martxan jarri ginen Lucieren erakusketa jauregian prestatzeko. Ia hiru ordun pasa genituen pentsatzen, neurtzen, probatzen eta oso ondo pasatzen. Ikusgarria geratu zen. Begira itzazue argazki hauek.

28an, partaide guztiak oso puntual iritxi ziren. Lehenik eta behin, Lucieren erakusketa ikusi zuten ondorengo klase praktikoetan landuko zituzten ideia eta alderdiekin.

Lehenengo egunean Isaac izan genuen modelo bezala.

Eta arratsaldean…

Bazkari izugarri baten ondoren, izugarria Olarin, tarte batez deskansatu egin genuen. Bero asko egiten zuen.

Ondoren, lagun gehiago etorri ziten eta Jauregiartearen bisita gidatu bat egin genuen, oso interesgarria Pello Iriarterekin. Bere web orria sortzen ari dira. Baina esan diezazueket gida zoragarria dela. Asko daki, eta neurriz kontatzen du. Entretenitu egiten du gainezka egin gabe. Iruritara joaten bazarete, gomendatzen dizuet.

Jauregirako visita, gure ostalaria José Mariaren eskutik egin genuen. Desmitifikatzailea, gertua, elkarrizketarako prestua eta pentsaarazi egiten gaituena. Benetan ilusioa trasnmititzen duena.

Gau bat ekaitzarekin.

Ura barra-barra, tximistak, trumoia… ezinezkoa aire librean afaltzea, baina bueno… Ez al dauka bere xarma jauregi batek ekaitzarekin? Denok barruan afaldu genuen, argipean…Agatha Christieren eszenetako batean bezala. Jejeje.

Lastima María Odérizek une horretan argazkiak egin ez izana. Ezinezkoa argiagatik, edo hobe esanda, argi faltagatik. Baina hemen duzue egongelaren zati baten irudia egunean zehar. Zuek eman balorazioa.

Urrengo egunean

Bigarren goizean, klase praktiko batekin jarraitu genuen. Egun horretan, María Odériz izan zen modeloa. Nik oso funtzio dibertigarria izan nuen. Putzutik freskagarriak ateratzea. Bai, hori, freskagarriak. Pedroren laguntzarekin, ontzi batean sartu eta plof…. putzura. Han behean ura, oso hotz mantentzen zen. Coca-Cola, Aquarius.. mesedez…!!!, eskatzen zuten margolariek. Eta nik muskuluak lantzen nituen ontzia igotzeko sokari tira eginez. Ooooso dibertigarria.

Eta bueno… uste dut María Odérizi eskerrak eta zorionak ematea besterik ez zaidala geratzen ikusten dituzuen argazkien autorea baita. Clara Fragok ezin izan zuen geure artean egon. María, oso ondo egin duzu! Mila esker zure laguntzagatik web orrietan, batez ere Instagramen, ekitaldi hauetan zehar.

Eskerrik asko denori etortzeagatik. Ezinezkoa da hobeto berrartzea bloga. 2018/19 ikasturte zoriontsua denori.

Blog

BEGIAK MARGOTZEA

                UTZI MUSEOAK HITZ EGIN DEZAN

Patrimonio para jóvenes-entzako ekitaldi bat antolatzera leku batera hurbiltzen naizenean (herri bat, museo bat..), gutxitan joaten naiz zer egin nahi dudan aldez aurretiko ideia batekin. Bertara iristea erraza edo zaila den, nolako harrera jasotzen dudan etab. kontuan edukitzen dut. Museo batean, erakusgai dagoen bilduma behin eta berriro begiratzen dut. Hitz egin diezadan uzten dut. Hori egin nuen Lizarrako Gustavo de Maeztu museoan ere eta proiektu ezberdinak atera dira bertatik. Horietako bat, “Los Mundos de Maeztu”, aurreko sarreren artean topa dezakezue blog honetan. 2018eko gure lehen ekitaldietako bat izan zen.

                   BEGIAK ETA AURPEGIAK

“Pintarse los ojos” ordea, ez zen bat batean sortutako idea bat izan. Museoan Clara Fragoren argazkiak ikusten eta martxan dagoen bideo baten gidoia prestatzen ari ginela izan zen.

Maeztuko pertsonaien aurpegi eta begien tratamenduak ez zirudien joko asko ematen zuenik. Baina, eman egin zuen

      BATZUEI ETA BESTEEI GALDETU

Museoa iradoki nuen eta idea ona iruditu zitzaien. Kasu honetan emakumezkoen audientziarekin saiatu nintze, eta hauei ere gustatu egin zitzaien. Beraz, museora joan nahi zuten makilladore profesionalak bilatzea besterik ez zen falta.

              MAKILLADOREAK BILATU (ETA AURKITU)

Izena zuten profesionalak aurkitzean datza, baina Patrimonio para jóvenes-en aurrekontu eta aukeretara iritsiko direnak. Ez zen ain erraza ordea. Batzuk oso garestiak ziren, besteek ez zidaten bermerik ematen edo euren programatzeko modua eta seriotasuna ez nituen gustuko. Beste batzuk berriz, ez zuten Iruñatik kanpora lan egiten.

Azkenean, Arturo Nuez eta Ana Cuadradorekin topo egin nuean, Bobbi Brown enpresakoak. Bila nenbilena topatu nuean.

   ERAKUNDE EZBERDINEN ARTEAN LAN EGITEAREN PLAZERRA

Ekitaldia; Arturo eta Anaren, patrimonio para jóvenes-en eta museoaren arteko komunikazio ariketa bat izan zen. Komunikazio on horren ondorio izan zen ekitaldi polit hau. Maeztuko artelanen artean ibilaldi labur bat egin ondoren, batez ere begien tratamendua kontuan hartuaz, Arturo eta Ana tailer praktikora zuzendu ziren.

             AHOLKU SINPLEAK ETA KLASE OSO PRAKTIKOA

Arteaz, mihiseez eta giro onez inguratutako klase oso atsegina izan zen.

Gainera, museora hurbiltzen ziren bisitariak harritu genituen gure ispilu, margo eta pintzelekin… baina ez margolanak egiteko baizik eta gure aurpegiak margotzeko.

      PUBLIZITATEKO KARTEL ON BAT

Beti bezala, Clara Fragok oso kartel polita diseinatu zuen ekitaldia zabaltzeko. Eta beste behin, sentsazio bera: ekitaldi bakoitza, ideiak, korreo trukea.. prestatzen pasatzen dugun denbora… eta ondoren, Patrimonio para jóvenes-en historia izatera pasatzen da dena.

Geroz eta historia sendo eta liluragarriagoa. Mila esker denoi. Hurrengo egunean, Arellanoko kanpai jotzearen inguruan hitz egingo dugu.

Blog

Amestutako arkitekturak

          BISITA DELA ETA
Urtarrilak 17an Iruñako zabalgunean zehar irteera bat egin genuen. Jarduera hori prestatzen, beste begi batzuekin irakurri, begiratu, eta ikusi nuen hiriko gune hura, gaur egun ongi ulertzen ez dena. XIX. mende amaierako eta XX. mende hasierako eraikinak bilduta, ia izkutatuta, beste moderno, altuago eta, nahi bada, inpersonalagoak diren gaurko eraikinekin. Lehen ikusi ez nituen xehetasunez ohartu nintzen. Eta bisitan zehar, partehartzaileek iruzkin berdina egin zuten; ez nintzen honetaz ohartu orainarte…
Gaiak interesa sortzen zuen eta beraz, haritik tira behar zen.

ARGAZKIGINTZA BIDE BEZALA
Argazkigintza erakusketa bat prestatzeak Patrimonio para Jóvenes-en bi helburu nagusienekin bat egiten du. Alde batetik, artea eta hondare kulturala zabaltzea, eta bestalde gazte profesionalei bultzatzea. Azaroan lokal egoki bat aurtzeko beharrezko kudeaketak egin ziren. Handia izatea komeni zen, jente asko ibiltzen zen gune baten eta lehen zabalgunean bertan edo gertu aurkiztea.

Erakusketaren egoitz izatea bi erakundeei proposatu zitzaien: Tres Reyes Hotela, argazkietako eraikinen gertutasunagatik. Eta La Caixa-ko egoitza zentralari, Carlos III.ean. La Caixarekin egin genuen aurrera eta lanari ekin genion.

GABONETAN ZEHAR LAN EGITEN

Abendu hasieratik, Clara Frago dagoeneko fotografiatu zituen etxe hauen barrena ibili zer berriro. Oraingoak mantsoago, jente gabe, bere kamaran zehar begiratzen zentratuta, ia espiritua jasotzen, eraikin hauen eta haien portal batzuen aztikeria. Eskertzen diegu Cámara de Comercio-ri, Residencia de Mades Reparadoras-i eta Joaquín Maya Musika Eskolari haien barrualdeei argazkiak ateratzeko emandako erraztasunak, edo leihoak eta azoteak uztea goitik argazkiak ateratzeko.
Urtarril hasieran, Clara Fragok bere argazkigintza lana aurkeztu zuen La Caixa-n. Izugarri gustatu zitzaigun, noski. Eta orain gutxi gelditzen da zuek guztiok ikusi ahal izateko. Martxoak 1etik aurrera eta apirilak 15era arte, La Caixa-ko egoitza zentralean, Avenida de Carlos III Iruñan, erakusketaz gozatu ahal izango duzue.

JUAN ROLDÁN MARZOREN AZALPEN DISEINUA
Zer nahi dugu azaldu eta nola argazki hauekin? Erakusketa hau begiratzera, xehetasunak aurkitzera eta horietaz gozatzera gonbidapen bat da. Gozatze sentsazio hori, lasaitasuna, ezin da zaratarekin
lortu. La Caixa-ko guneak gaizki onartzen du koloretako erakusketa bat. Argazkiak berez txuri-beltzean aurkitzen dira. Beste garai bateri begi-keinua dira baita ere.


Beste kontu bat: Argazkiek ezin diete ikusleei ez bezeroei traba egin. Irtenbidea? Panelean zintzilik pita gardenarekin, airean esekita diruditela. Beste osagai bat sortzu nahi duen amets giroarentzat. Honela, ikusleak sartzera gonbidatzen dien ateak ikusiko ditu, igotzeko eskilara batzuk, beste portal batera eramango dien leihoak, behatxulo batera, eta berriro beste leiho batzuetara.


Nola pentsatu izan da argazkiek behar duten ordena? A5 imprimaketa bidez egindako saioetan, formato handian ikusgai jarriko diren irudiekin.

LAN ONA TALDE ON BATEKIN
Hilabete askoen zehar, Juan Roldán eta Clara Frago lanean aritu dira, modu zehatz batean, gauzak mantso pentsatzen, xehetasunekin gozatzen. Patrimonio para jóvenes-entzat poztasun ikaragarria da erakusketa hau eraman ahal izatea. Eskerrik asko La Caixa-ri gure ekartean, Juanen eta Claran jarri duten konfidantzagatik. Bulegotik pasatzen diren bezero eta persona guztientzat, Iruñako Lehen Zabaleraren arkitektura ederrarekin harritzeko aukera bat izatea espero dugu. Hazkuntza lotsati hura, harresien behera botatzea baina lehen. Pena merezi du ongi ezagutzeak babesteko.

Blog

#Maeztubidaia

      ESTELLA EZ DA EGUN BATERAKO BAKARRIK

 

Santiago bidean bertan, Lizarra hain aberatsa da paisaian, artean eta kulturan, denbora bat bertan igarotzea pena merezi duela. Edota askotan bertara itzultzea. Gogorarazi behar da baita ere bere ingurua interes handikoa dela.

Duela denbora asko Patrimonio para Jóvenes-ek San Pedro de la Rúa bisitatu zuen. Eliza izugarria, zaharberritua, eskailera eta sarrera ikusgarriekin, baitaratzera bultzatzen duen barrualdearekin eta klaustro interesgarri batekin ere.

 

Oraingo honetan, justu horren aurrekaldera joan gara: Gustavo de Maeztu museora. Arretaz ezagutzera gonbidatzen zaituztet. Sartu hemen

    GURE BISITA. ANTOLAKETA.

Azaro bukaeran eta abenduko lehen asteetan, museoko zuzendariarekin harremanetan jarri nintzen, Camino Paredes ekin eta bisitetaz arduratzen denarekin, Natalia Gentico. Adeitasun handiz gure bisitarekin laguntzera eta hura erraztera eskaini ziren. Clara Frago egin zituen lehen argazkiak eta kartela diseinatu zuen. Jada aurreko urtetik, elkartean gure jaudunaldiak komunikatzen interes handia ari gara jartzen.

Honela lan egin zuen Clarak goiz batean

Eta honela geratu zen kartela

A ze atsegina den mantso lan egitea, jente sutsuarekin eta prestakuntzan hainbeste maitasunekin inplikatzen denarekin.

Leku batean agertzen naizenero, eta bertakoek nigan uste osoa dutela ikusten dudanean izugarri eskertzen dut. Eta aldi berean erantzukizun handia sentitzen dut. Gu jasotzen gaituen erakunde baten altuerara egotean datza. Edo behintzat, saiatzea.

       BISITA

“Los mundos de Maeztu” izenpean, Nataliak margolariaren egongelen zehar eramateaz gain, bere bizitzara, familiara, bidaietara, esperientzira, kezketara, garaiko testuingurura, eta honela, bere marrazteko erara eraman gintuen: Gaiak, pertsonaiak eta une bakoitzean aukeratutako koloreak.

Barre egiteko uneak ere egon ziren, mihisetako eszenak antzeratzen genituenean bezala.

Los novios de Vozmediano” bezalako musika ere hautatu genuen margolanentzat. Nataliak Blur to the end, “Evening party” obraren parean etzutea proposatu zigun. Ikusi Evening party eta entzun kanta hemen.

Ez zen bertan bukatu alde kreatiboa. Gustavo de Maeztu museoa, hilabete batzuk iraungo dituen lan audiobisualaren abiapuntua da. Pistak ematen goaz eta hauek sare sozialetan jarrai ditzazkezute #Maeztuelviaje #Losextrañossucesos eta noski #Patrimonioparajóvenes -en.

Bukaeran Lizarra ederretik ibili ginen eta, nola ez, goiza janaurreko batekin errematatu genuen.

 

Ez dut sarrera hau bukatu nahi gai batez mintzatu gabe. Eta honakoa da gaia: gure aurtengo jarduerak eta martxan dagoen bideoa 2018 año Europeo del patrimonio cultural-aren zigilupean daude. Zigilua ikus dezakezute gure web orrian arrosa izugarri edeeeeeerreaan.

Hurrengora arte.

 

 

Blog

SAN MARTIN DE UNX-EN IBILALDIA

 

URTE HASIERAKO ELKAR AURKITZEAK

Gabonetan zehar elkar ikustea Patrimonio para jóvenes-en ohiko zerbait bat da. Oraingoan, San Martin de Unx izan da leku hautatua. Ujuétik oso gertu dago, ia aurreko urtean utzi genuen lekutik hastea dela esan daiteke. Edo, hobeto esanda, oso kilometro gutxitara. Bertako kaleetan zehar ibiltzea, herriaren goialdean dagoen San Martin de Tours eliza bisitatzea eta berriketa jostagarri batekin janaurreko bat hartzea. Beste gauza askoren hartean, 2018. urtean egin nahi genituzken irteerei buruz hitz egiten aritzea. Honelakoa izan zen geure goiza.

 

 

HAUSNARKETAK

Observando la iglesia de San Martín de Unx

Bisitaldi honek, erraza izan beharko zuenak, bere zati konplexuagoak izan zituen. Horietako bat, adin ezberdintasuna. Plazer bat da, behar bat dela ere esango nuke, neska eta mutil gazteagoak etortzea. Baina DBH 2ko jendea, 15 urte nagusiago diren profesionalekin batera izatea, lan eta hizketa, erritmo eta antolamendu ezberdinak izatera derrigortzen gaitu. ¿Nola gainditu dezakegu hau? Denon aldetik dagoen jarrera onari esker eta, azken finean, esperientziak denbora banatzen laguntzen dizulako, nolabait esateko.

Beste zati konplexu bat ere bazegoen: Honelako bisitaldiak eduki finkokoak ez direla Javierri ulertaraztea, ez dugula eliza bisitatzera datorren orori emango litzaioken azalpenik nahi. Asmo onarekin, publiko eta San Martin de Tourseko bisitak eramatera ohituta, azalpen (onak) baina desegokiak eta luzeak ematen zituen Javierrek gure jentearentzat. Laister ohartu zen arazoaz eta niri utzi zidan azalpenak ematen… Eta eskertu nion, asko eskertzen diot.

Hondarea bizi eta sentitzea, leku baten azalpen tekniko, kronologiko bat jasotzearen oso ezberdina da. Bisita luze horiek, zehatzak, profesionalentzat, Historiako ikasle, Artearen historiaren ikasle, eta interesa duten guztientzat oso behargarriak dira.

Patrimonio para jóvenes-en helburua, dagoeneko ez duenarengan interesa sortzea da. Beraz, bisitek berezko dinamika behar dute izan. Ikusten dutena, dakiten beste zerbaitekin erlazionatzea lortu behar dugu. San Martin de Tourseko kriptari buruz, gogoratzen al zarete San Salvador de Gallipienzoko kriptaz?

Gazteei hitz egiten utzi nien. Haien berezko interpretazioak egin zituzten San Martin de Unx-eko bataioko pila irudien aurrean. Ondoren, Javierrek egitarau ikonografikoa azaldu zuen.

Detalle de un personaje en la pila bautismal. San Martín de Unx

Baina berriz ere Javierri gelditzeko eskatu behar izan genion 🙂 “Ikonografiari buruz…” galdera bat, zer da ikonografia???? Honela bakarrik jarraitu ahal izan genuen.

KRIPTARI BURUZ

Kriptara jeistea gehien gozatu zuten momentu bat izan zela uste dut. Eta sentipen anbiguoak sortu zizkien, sortu zizkigun: alde batetik leku txikiaren lilurapena, elizaren desnibel handi bat saihesten duenak, eta beste une batzuetara eramaten gaituenak. “Film batean izango bagina bezala da” esan zuen norbaitek. Beste alde batetik, zaharberritzearen txuri ia kutsugabea, asmatu daitezkeen polikromiaren abarrak… mmmm zein berria iruditzen zaidan kripta hau…

Guneetara sarbidea beti dugu gustoko. Eta gainera inspiradorea da. Clara Frago– ren El Patrimonio tiene vida berriz ikustera, edo lehen aldiz ikustera gonbidatzen zaituztet. Bideo horretan, San Salvador de Gallipienzoko kriptaren bideoak lilura berezia sortzen du.

    ZOZKETA BAT

Urtean zehar askotan egiten ditugu zozketak eta lehiaketak (horretako dirua badugu jejeje). Urte hasiera, Errege egunaren bezpera, une egokia iruditu zitzaigun. Bisita honetan beraz, gau bat igarotzeko aukera zozkatu genuen (ostatua eta gosaria bi lagunentzat Hotel Heredad Beragu )

Hemen naukazue zozketaren unean, Javierren, gure gidariaren begirada arretatsuaren aitzinean, atzekaldean.

Poltsa paper txuriez beteta zegoen, tolestuta eta itxita. Paper baten bakarrik jartzen zuen “Heredad Beragu”. Paper hori ateratzen zuenak irabaziko zuen. Eta Marta Castaño izan zen. Begira zein pozik zegoen

UMORE APUR BAT

Ibiltzea, gazteenentzat korrika egitea, janaurrekoarekin batera, bisitaren amaiera izan zen. Katuen partaidetzarekin.

Gazteenak kaleetan zehar korrika igo eta jeisten egon ziren, kaleetatik galtzera eta aurkitzera jolasten, baita katuak jarraitzera ere. Herriko katuak… Zoaz haien bila… Baina, beno, denetarik egon zen, eta nagusiagoen hartean… hemen utziko dizuet argazki bat, mila hitz baina gehiago balio duena.

“A ze herri polita”, “Ez genuen ezagutzen”, “Zein ondo pasa dugun”. Hau entzutea, misio konplitua dela esan ahal izatea da, behintzat, misio konplitua urteko lehen bisitan.

Blog

Artea eta sukaldaritza. Uxue

        Berriro ere Core fundazioarekin

2016. urtea Core fundazioarekin batera elkarlaneko jarduera batekin bukatu genuen. “Jendea ezagutu, ulertu eta gizarteratzeko”. Core fundazioa etorkinen atentzioan eta haien heziketan lan egiten du, eta lana aurkitzen laguntzen die, hau da, herri berrian bertakotzen laguntzen die. Honela, bazterketa sozialaren arriskua saihesten dute, baita bertatik sortutako beste arazo batzuk ere.

Sukaldaritza klaseak fundazio honen ariketen parte dira. Sukaldaritza ikastaro hauen partehartzaileak mamia eta kanutilloak egiten ikasi zuten aurreko urtean. Nafarroako ohiko postre hauek, Venta de Ulzamara askaltzera joatea bezain ohikoak dira. Eta horixe egin genuen, bertan askaldu. Ondoren partehartzaileek, errezetaren laguntzaz postreak egin zituzten Core-ren egoitzan

      Uxue

Aurtengo helmuga Uxue izan da. Espainiako herri politenen zerrendan sartu da, eta arrazoi on batengatik izan dela baieztatu dezakegu. Gainera, Nafarroako leku deigarri eta berezienetako da. Etorri ziren neska batzuk Iruñara iritsi berriak ziren. Horregatik zeuden horren harrituta. Oraindik ez dira hirira ohitu eta dagoeneko herri bat bisitatzen daude, hain gertukoa eta aldi berean hain desberdina. Txundituta zeuden.

Herrian zehar ibili ondoren eta noski, Santa María bisitatu ondoren, ogi-mami famatuak ezagutzera joan ginen.

 

     Mahaiaren inguruan

Egongelako beroa, Solen atsegintasuna ogi-mamien jatorria azaltzen eta dastatzeko janariak giroa lasaitu zuten.

Errezetarekin gelditu ziren eta Core-ren egoitzan sukaldatzen saiatu behar ziren. Zihurrenik haien lan berrietan, edo ezagutzen dituzten nafarroatarren hartean, ogi-mamiak sukaldatzen dakitela esaten dutenean txundituta utziko dituzte.

 

          Iristen denaregandik ikastea

Bere herrialdetik joan behar izan denaren istorioak entzutea, dardararazten nauen zerbait da. Film bateko inguru bat dirudien herri batean hizketan ibiltzeak eta plater tipiko baten inguruan tertuliak, lehen loturak sortzen ditu. Berriro ere, hondare kulturalak loturak sortzeko gai dela erakusten dugu. Lotura berriak.

Eta hemen bukatzen dira 2017 hontako blogeko sarrerak. Urte izugarria izan da. Mila esker parte hartu duzuen guztioi. 2018an bueltatuko gara.

Blog

BEGIRATZERA IKASTEN

          Ibilaldi bakoitzaren atzean, ideia bat.

 

Patrimonio para Jóvenes-en gertatzea ohikoa zen. Eta berriro ere gertatu da. Ekaineko arratsalde batean Urroz Villa ezagutzera gerturatu ginen. Iruñeatik gertu, San Martingo azokarengatik da ezaguna herria. (Hasi baina lehen, kontsultatu egitaraua hemen nahi baduzu) Bere azoka handia, eliza eta erretaularengatik da ezaguna. Paisaia ere izugarria da.

Vista general de la plaza de Urroz

Bertan ezagutu genuen Urrozeko liburu saltzailea. Liburuz beteriko bere etxeak liluratu egin gintuen. Eta elkarrekin antolatu genuen urrirako ekintza bat. Urria… Hain urrun zegoen… Benetan zegoen hain urrun? …

             Pertsonaiak liburuarekin Urrozeko erretaulean

 

Urria iritsi zen eta honela iritsi da kolaborazioa ere. Alde batetik, nagusiak Libros con Historia-ren egoitzan bildu ziren, liburuei eta arteari buruz hitz egiteko.

Aldi berean, txikienak erretaulari buruzko taller batean ari ziren lanean. Lehenengo begiratu, gunea ikusi, zein eszena ezagutzen dugu? Ikusten ahal ditugu pertsonaiak liburuekin? Nortzuk dira? Zer irakurtzen dute?

Erretaul batek agertoki eta irudi mordoa eskaintzen ditu batera, eta garrantzitsua da, veraz, irudien irakurketa ordena aurkitzen laguntzea. Esanahia banaka eta mezua elakrrekin.

Ulertzeko eta gozatzeko, prismatikoak erabiltzea proposatu genien. Gazteak bakarka eta humeak nagusien laguntzarekin.

       Humeen erantzunei buruz

MIrando a los personajes con libro

Humeek beti harritzen gaituzte haien logika izugarriarekin. Edo nagusi bati inoiz bururatuko ez litzaizkioken ideiekin. Ariketa hauetan, hitz egiten uztea oso garrantzitsua da, entzutea. Baita arrazoitzea eta haien erantzunen zergatia azaltzea ere.

Urrezko unea da haien behatzeko gaitasuna hobetzeko, imaginazioa eta haien izaera sortzeko.

          Erretaula berrinterpretatzea

Erretaulera egindako bisitaren motzaren ondoren, atarira irten ginen. Bertan, mahai batzuetan, ikusitako liburudun pertsonaiak marrazteko proposatu genien.

Kartoi gogor batzuk ere eman genizkien, itsatsitako urre kolorezko kartulinekin, non argizarizko margoa jarri eta ondoren urratu egin zituzten. Honela kolorea eman eta marrazkiak pertsonaien erropetan nola egiten ziren ulertu zuten.

Ondoren, nahi izan zutenek, haien artelanak parrokian bertan utzi zituzten.

     Eskerrak:

Mila esker Urroz-eko liburu saltzaileari gurekin lan egiteagatik. Mila esker udaletxeari eta parrokiari. Eskerrik asko gurasoei, zuen humeak ekintza honetara ekartzeagatik.

Urrozen inoiz egon ez zaretenoi, hasieran esandakoa; Orain une ona da. Azokaz goza dezakezute urriak 11 eta 12an.

 

Blog

Bidaia bat, arkitekto bat, kontaera bat

Ante la maqueta de la Catedral Nueva de Vitoria

         Gabonetako goiz batean hasi zen guztia.

Museo Bellas Artes de Álava

Urte hasieran Gazteiz ikustera joan ginen. Zehazki, Eliza Nagusi berrira eta Arte Ederren museora. Egun jostagarria izan zen, izotzean patinatu genuen gainera. Eta egun mesedegarria izan zen. Pertsonai mordoa ezagutu genuen: José Cadena Eleta apezpikua eta Julián Apráiz eta Javier Luque arkitektoak.

           Aurkikuntzaren ondoren, ideia

Cadena Eleta nafarroakoa zen jaiotzez, Pitillas-ekoa. Eta Julián Apráizen lana Nafarroan eta bere inguruan gertatzen zen. Erraza zen beraz bidaiatzea, esploratzea eta ondoren azaltzea.

María Odériz y Marta Aparicio Apráizen lan guztiaren barrenean ibiltzeaz arduratuko ziren, ondoren Patrimonio para Jóvenes-eko kide eta lagun guztien aurrean azaltzeko.

Hemen doaz lapurpen moduan argazki batzuk.

            Lehenengo, Pitillas.

Hau da Cadena Eleta. Gazteizko Eliza Nagusiko sustatzailea. Hari esker geratzen dira Pitillas herrian objektu liturgiko batzuk. Herri horretan Apráizek apezpikuaren arrebarentzat ere etxe bat eraiki zuen. Margarita izena zuen, horregatik ikus dezakezute teilatua margaritekin

           Bilbo

Herri txiki bateko etxetik, Bilboko Kale Nagusi erdian dagoen eraikuntza batera. Espainiako banketxea. Antzinatasun klasikora daraman hizkuntza batekin, non ez den Mercurio-ren errepresentazioa faltatzen.

Etxe-aurre itzelaz gainera, operazioen patio karratua eta hura estaltzen duen kupula izugarria.

Espainiako banketxeko lankide guztien arreta ona eskertzen dugu. Izugarri arreta ona eskaini ziguten. Ascensión oso atsegingarria izan zen gurekin.

Oso pozik geratu behar izan zen Apráiz bere Bilboko lanarekin, sarrera nagusian bertan utzi zuen sinadura hain argiagatik imaginatzen dugu

          Eta Bilbotik Arabar Errioxara

Landatar mundura itzultzen gara. Oraingo honetan Laguardia herri liluragarrira. Bertan, Apráizek San Raimundo hospitalea eraiki zuen. Gaur, etxe-aurrea besterik ez da mantentzen. Eraikitako beste zatia gaur egungo bigarren hezkuntzako institutuaren parte da.

detalle del hospital de San Raimundo en Laguardia

Baina etxe-aurreak gaixoentzat egokitutako txokoaren ideia helarazten du. Paisai izugarriaz dago inguratuta. Paisaia eta aire garbia bilatzen saiatu zela nabaritzen da. Garaiko kronikak diotenez, hospitaleak une hartako aurrerapen handienekin kontatzen zuen.

Laguardiak gainera, bisitatzea merezi duen hondarea du. Santa María de los Reyes-eko arkupeak liluratu gintuen. Honelako lekuei, lan honetarako “El Universo visual de Julián Apráiz” deritzegu. Zer esan nahi dugu honekin? Apráiz-ek lehen eskuz ezagutu zituen eta zihurrenik bere eraikin neogotikoetan inspiratu zienak.

Eliza nagusiko proiektuaz gain, Apráizek estilo neogotikoan ere Augustin Zuluetaren bizilekuko kapera egin zuen. Gaur egun Arabako Arte Ederren museoa.

     Burgos

Burgosen Apráizek eliza nagusiko orratzen zaharberritze proiektu baten egin zuen lan. Gainera, Javier Luquerekin batera, artzapezpiku jauregi berria eraiki zuen. Hemen dira berriz ere Cadena Eletaren ondoan. Hau da istorioa. Hemen irakurri daiteke.

Burgosen, artzapezpiku jauregia bisitatzeaz gain, Udaleko Artxiboan egon ginen, eta bertan izugarri tratu ona jaso genuen. Mila esker, Burgoseko udaleko artxiboari

          Mila esker Apráizen familiari

Gazteizera bigarren itzuli bat egon zen. Oraingo honetan, Julián Apráizen biloba eta birbilobei bisitatzeko, haiekin daude Marta eta María. Maríak une hau aurkezpenean gogoratuko zuen geroago. Hain bihotz honekoak izateagatik eta egindakoa eskertzeagatik

         Mencos-en Jauregian Tafallan

Marta eta Maríari gune eder bat prestatu genien haien lanak aurkezteko, Mencos-en jauregian.

En la entrada al Palacio de Los Mencos

Haien aurkezpenaren ondoren, askari on batez eta hizketa ederrez gozatu genuen. Julián Apráizi buruz lan egiten hilabete politak igaro ditugu.

Eta aurkezpen eguna izugarria izan zen. Benetan hain ondo pasatzen dugu Patrimonio para Jóvenes-en!!!!